KolaysalKolaysal

Bağ-Kur Primi Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Ödenir?

2 dk okuma

Bağ-Kur (4/b) primi hangi matrah üzerinden hesaplanır, ne zaman ödenir? Beyanname indirimi, 5 puanlık indirim şartı ve borcun sağlık hakkına etkisi.

Güncellik notu: Bu içerikteki bilgiler 4 Ağustos 2026 tarihinde derlenmiştir. Vergi oranları, tutar sınırları ve beyan tarihleri dönemsel olarak değişir. Karar vermeden önce güncel tutarları mali müşavirinize veya resmî kaynağa (GİB) teyit ettirin.

Bağ-Kur (4/b) primi, şirket sahipleri ve serbest çalışanlar için her ay tekrar eden sabit bir yüktür ve nakit planında en sık unutulan kalemdir.

Statü farkları için önce: Bağ-Kur 4A 4B farkı

Prim neye göre hesaplanır?

Kısa cevap: kazancınıza değil, prime esas kazanç beyanınıza göre.

Prim = Prime esas kazanç × prim oranı

Prime esas kazanç, alt sınır (asgari ücrete bağlı) ile üst sınır arasında sizin belirlediğiniz bir tutardır. Çoğu sigortalı alt sınırdan öder.

SeçimSonuç
Alt sınırdan ödemeAylık maliyet düşük, emekli aylığı düşük
Yüksek matrahtan ödemeAylık maliyet yüksek, emekli aylığı yüksek

Bu bir tercih meselesidir ve geriye dönük değiştirilemez. Emeklilik aylığınız, prim gün sayısı kadar prim matrahınıza da bağlıdır.

Alt/üst sınır tutarları ve prim oranları her yıl değişir. Güncel rakamlar için SGK'yı veya mali müşavirinizi esas alın — bu yazıda kasıtlı olarak sabit tutar vermiyoruz.

Ödeme ritmi

  • Primler aylık tahakkuk eder
  • Ödeme, izleyen ay içinde yapılır
  • Faaliyet devam ettiği sürece kazanç olmasa da tahakkuk sürer

Son madde en can yakıcı olanıdır: iş durgun geçse, hiç fatura kesmeseniz bile prim işler. Mükellefiyeti kapatmadıkça durmaz.

5 puanlık indirim: ödemeyi geciktirmenin gerçek maliyeti

Prim oranında uygulanan 5 puanlık indirim, prim borcunun bulunmaması ve ödemelerin süresinde yapılması şartına bağlıdır.

Bu şu anlama gelir:

Bir ay geciktirmenin maliyeti = gecikme zammı + kaybedilen indirim

Yani gecikme, göründüğünden pahalıdır. Nakit sıkışıklığında ilk kesilecek ödeme Bağ-Kur olmamalıdır.

Vergi tarafı: primi gider/indirim olarak kullanmak

Ödenmiş Bağ-Kur primleri, yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.

Kritik ayrım:

  • Tahakkuk etmiş ama ödenmemiş prim → indirilemez
  • Ödenmiş prim → indirilebilir

Bu yüzden yıl sonuna doğru birikmiş prim borcunu kapatmak, hem indirim hem de 5 puan açısından anlamlıdır. Zamanlamayı mali müşavirinizle konuşun.

Sağlık hakkı

Belirli bir gün sayısını aşan prim borcu, sağlık hizmetlerinden yararlanmayı askıya alabilir. Bu yalnız sizi değil, bakmakla yükümlü olduğunuz kişileri de etkiler.

Borç birikmişse:

  • Ödeme veya yapılandırma ile hak yeniden aktifleşir
  • Acil durumu beklemeyin; hastane kapısında öğrenmek en kötü senaryodur

Genç girişimciyseniz

Şartları taşıyan genç girişimcilerin primleri belirli bir süre Hazine tarafından karşılanabilir. Ancak:

  • Destek süreklidir sanılmamalı; süre dolduğunda aylık gidere eklenir
  • Bildirim yükümlülükleri devam eder

Ayrıntı: Genç girişimci vergi istisnası

Kontrol listesi

  • Prime esas kazanç seçimimi bilinçli mi yaptım?
  • Ödemeler süresinde mi yapılıyor (5 puan için)?
  • Primleri yıllık beyanda indirim olarak kullanıyor muyum?
  • Prim borcum sağlık hakkımı etkiliyor mu?
  • Aylık nakit planımda prim kalemi var mı?
  • Genç girişimci desteğim bitiyorsa bütçeye ekledim mi?

Özet

  • Prim, kazanca değil beyan edilen prime esas kazanca göre hesaplanır
  • Faaliyet sürdükçe, kazanç olmasa bile tahakkuk eder
  • Gecikme, gecikme zammına ek olarak 5 puanlık indirimi kaybettirir
  • Ödenmiş primler yıllık beyanda indirilebilir
  • Prim borcu sağlık hakkını askıya alabilir

Prim, vergi ve vade takibini tek panelde toplamak için Kolaysal'ı inceleyin.

Sık sorulan sorular

Bağ-Kur primini kazancım düşükken de ödemek zorunda mıyım?+

Evet. 4/b sigortalılığında prim, kazancınıza değil beyan ettiğiniz prime esas kazanca göre tahakkuk eder ve faaliyet devam ettiği sürece işler. Kazanç olmasa bile mükellefiyet açık olduğu sürece prim doğar.

Ödediğim Bağ-Kur primini gider yazabilir miyim?+

Ödenmiş olması şartıyla, Bağ-Kur primleri yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılabilir. Kritik nokta 'ödenmiş olma' şartıdır: tahakkuk etmiş ama ödenmemiş prim indirilemez.

5 puanlık indirimden nasıl yararlanırım?+

İndirimin temel şartı, prim borcunun bulunmaması ve ödemelerin süresinde yapılmasıdır. Bir dönem gecikildiğinde indirim o dönem için kaybedilir; bu da gecikmenin faizden daha pahalı olmasına yol açar.

Bağ-Kur borcum varsa sağlık hizmeti alabilir miyim?+

Belirli bir gün sayısını aşan prim borcu, sağlık hizmetlerinden yararlanmayı askıya alabilir. Yapılandırma veya ödeme yapıldığında hak yeniden aktif hâle gelir. Aile bireylerinin de aynı kapsamdan etkilendiğini unutmayın.

İlgili yazılar