Vergi2 dk okuma
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK) Nedir?
MUHSGK nedir, kimler verir, ne zaman verilir? Muhtasar beyanname ile SGK bildirimlerinin birleşmesi, içeriği ve geç beyanın sonuçları sade anlatımla.
Stopaj Nedir? Kira Stopajı Nasıl Hesaplanır?
2 dk okuma
Stopaj (tevkifat) nedir, kim keser, ne zaman beyan edilir? İşyeri kira stopajı hesabı, brüt-net kira farkı ve serbest meslek stopajı örneklerle anlatıldı.
Güncellik notu: Bu içerikteki bilgiler 4 Ağustos 2026 tarihinde derlenmiştir. Vergi oranları, tutar sınırları ve beyan tarihleri dönemsel olarak değişir. Karar vermeden önce güncel tutarları mali müşavirinize veya resmî kaynağa (GİB) teyit ettirin.
Stopaj (tevkifat), verginin gelir sahibinden değil, ödemeyi yapan taraftan kesilerek devlete yatırılmasıdır. Amaç, verginin kaynağında güvence altına alınmasıdır.
Kısaca: parayı ödeyen kişi, ödemenin bir kısmını kesip vergi dairesine yatırır; kalanını karşı tarafa öder.
Nerelerde karşımıza çıkar?
| Ödeme türü | Stopaj |
|---|---|
| İşyeri kirası (kiracı mükellefse) | Var |
| Konut kirası | Yok |
| Serbest meslek ödemeleri (danışman, avukat, yazılımcı) | Var |
| Ücret ödemeleri (bordro) | Var (gelir vergisi kesintisi) |
| Kâr payı dağıtımı | Var |
| Mal alımı (fatura karşılığı ticari mal) | Kural olarak yok |
Oranlar kanun ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir. Bu yazıda sabit oran vermiyoruz; güncel oranı mali müşavirinizden teyit edin.
İşyeri kira stopajı: mantığı
İşyeri kiralayan bir mükellefseniz, kira ödemesi üzerinden stopaj kesip beyan etmekle yükümlüsünüz. Buradaki en kritik konu brüt–net ayrımıdır.
Brüt kira üzerinden
Sözleşmede kira brüt belirlenmişse:
- Brüt kira üzerinden stopaj hesaplanır
- Stopaj düşülür, kalan tutar kiraya verene ödenir
- Kiraya veren net tutarı alır
Net kira üzerinden (yaygın hata kaynağı)
Sözleşmede "aylık kira şu kadar, elden net" denmişse, brüte tamamlama yapılır:
Brüt = Net ÷ (1 − stopaj oranı)
Bu durumda stopajı fiilen kiracı üstlenmiş olur ve toplam maliyet, konuşulan kiradan yüksektir.
Bu yüzden işyeri kira sözleşmesi yaparken tek soru önemlidir: "Bu rakam brüt mü net mi?"
Serbest meslek stopajı
Bir danışmana, avukata veya freelance yazılımcıya ödeme yapan kurumsal mükellefler, serbest meslek makbuzu tutarı üzerinden stopaj keser.
Serbest meslek erbabı açısından bu kesinti kaybolmaz: yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Ayrıntı: Freelancer'lar için vergi rehberi
Beyan ve ödeme
Kesilen stopajlar Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK) ile beyan edilir ve ödenir. Yani stopaj kesmek tek başına yeterli değildir; beyan edilmezse ceza doğar.
MUHSGK detayları: Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi nedir?
Sık yapılan hatalar
- Sözleşmede brüt/net belirtmemek. Sonradan "kim ödeyecek" tartışması çıkar; fiilen kiracı öder.
- Ev sahibi mükellef değil diye stopaj yapmamak. Stopaj yükümlülüğü kiracının mükellefiyetine bağlıdır.
- Stopajı kesip beyan etmemek. Ceza ve gecikme faizi doğar.
- Ödemeyi elden yapmak. Banka üzerinden ödeme, hem ispat hem de bazı düzenlemeler açısından önemlidir.
- Serbest meslek ödemelerinde stopajı atlamak. Kurumsal ödeyicide bu yükümlülük vardır.
Kontrol listesi
- İşyeri kira sözleşmemde tutar brüt mü net mi yazıyor?
- Stopaj hesaplanıp MUHSGK ile beyan ediliyor mu?
- Kira ödemeleri banka üzerinden mi yapılıyor?
- Serbest meslek ödemelerinde stopaj kesiliyor mu?
- Kâr dağıtımı planlıyorsam stopaj etkisini hesapladım mı?
Özet
- Stopaj, verginin kaynağında kesilmesidir
- İşyeri kirasında yükümlü kiracıdır (mükellefse)
- Sözleşmedeki brüt/net ayrımı gerçek maliyeti belirler
- Kesilen stopaj, gelir sahibinin yıllık vergisinden mahsup edilir
- Beyan aracı MUHSGK'dır; kesmek yetmez, beyan da gerekir
Sık sorulan sorular
Kira stopajını kim öder, kiracı mı ev sahibi mi?+
Stopajı vergi dairesine yatıran taraf kiracıdır (işyeri kiralayan mükellef). Ancak vergi ekonomik olarak kiraya verenin gelirinden kesilir. Sözleşmede kira 'net' belirlenmişse yükü fiilen kiracı üstlenmiş olur; bu yüzden sözleşmede brüt/net ayrımı açıkça yazılmalıdır.
Konutumu işyeri olarak kullanıyorum, stopaj var mı?+
Konut olarak kiralanan yerde stopaj doğmaz; ancak işyeri olarak kullanılan gayrimenkulün kirasında, kiracı mükellef ise stopaj yükümlülüğü doğar. Evini şirket adresi gösterenlerin bu konuyu mali müşavirine sorması gerekir.
Stopaj kesilen kişi ayrıca vergi öder mi?+
Stopaj bir ön ödemedir. Gelir sahibinin yıllık beyanname verme yükümlülüğü varsa, hesaplanan vergiden yıl içinde kesilen stopaj mahsup edilir. Fazla kesilmişse iade doğabilir.
Stopaj ne zaman beyan edilir?+
Kesilen stopajlar, Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK) ile beyan edilip ödenir. Beyan dönemi aylık veya üç aylık olabilir; hangi dönemde olduğunuzu mali müşavirinize teyit ettirin.
İlgili yazılar
Rehberler3 dk okuma
Freelancer'lar İçin Vergi Rehberi
Freelancer olarak çalışıyorsanız: şirket kurmalı mısınız, serbest meslek makbuzu nedir, stopaj nasıl işler, hangi giderleri yazabilirsiniz? Uçtan uca rehber.
Gider & Vergi Avantajı3 dk okuma
Şirket Üzerinden Hangi Harcamalar Gider Gösterilebilir?
Şirket üzerinden gider yazılabilecek harcamalar: kira, yakıt, yemek, telefon, eğitim, reklam ve daha fazlası. Gider yazmanın 3 şartı ve kabul edilmeyen giderler.