e-Belgeler2 dk okuma
e-Fatura ile e-Arşiv Fatura Arasındaki Fark Nedir?
e-Fatura ve e-Arşiv fatura arasındaki farkı alıcıya göre net anlatım: kim hangisini keser, iptal-itiraz süreçleri, zorunluluk kapsamı ve geçiş adımları.
E-Ticaret Yapanlar İçin Vergi Rehberi
3 dk okuma
E-ticarette vergi nasıl işler? Pazaryeri komisyonu ve tevkifat, iade-iptal muhasebesi, kargo, stok ve e-Arşiv fatura düzeni tek rehberde.
Güncellik notu: Bu içerikteki bilgiler 4 Ağustos 2026 tarihinde derlenmiştir. Vergi oranları, tutar sınırları ve beyan tarihleri dönemsel olarak değişir. Karar vermeden önce güncel tutarları mali müşavirinize veya resmî kaynağa (GİB) teyit ettirin.
E-ticaret muhasebesi, klasik perakendeden üç yönüyle ayrılır: pazaryeri kesintileri, yüksek iade oranı ve çok kanallı tahsilat. Bu üçü doğru kurulmazsa raporlarınız gerçeği göstermez.
1. Mükellefiyet ve şirket türü
Düzenli satış yapıyorsanız ticari faaliyet vardır; mükellefiyet açtırmanız gerekir. Tür seçimi hacme bağlıdır:
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Başlangıç, tek kişi, düşük ciro | Şahıs işletmesi |
| Ortaklı yapı, yatırım planı | Limited |
| Yüksek ciro, kurumsal satış | Limited / Anonim |
Karar için: Şahıs mı limited mi?
2. Belge düzeni: kime hangi fatura?
Siz kesersiniz:
- Nihai tüketiciye satış → e-Arşiv fatura
- Mükellef alıcıya satış → e-Fatura
Size kesilir:
- Pazaryeri komisyon faturası
- Reklam/vitrin/öne çıkarma hizmetleri
- Kargo hizmet faturası
- Ödeme kuruluşu/POS komisyonu
En sık yapılan hata, pazaryeri hakediş raporunu "ciro" sanmaktır. Hakediş = satış − komisyon − kargo − iade. Muhasebede bunlar ayrı ayrı kaydedilmelidir.
e-Fatura/e-Arşiv ayrımı: e-Fatura ve e-Arşiv farkı
3. Pazaryeri mutabakatı: aylık rutin
Her ay şu üç veriyi karşılaştırın:
- Pazaryeri satış raporu (adet, tutar, iade)
- Kestiğiniz faturalar (e-Arşiv listesi)
- Bankaya geçen hakediş
Üçü tutmuyorsa fark; iade, ceza, promosyon katkısı veya komisyon farkındadır. Bu mutabakat yapılmazsa yıl sonunda kaynağı bulunamayan farklar çıkar.
4. İade ve iptal
E-ticarette iade oranı bazı kategorilerde çift hanelidir. Yapılması gereken:
- İade edilen satışın belgesini düzeltmek
- İlgili dönemde KDV düzeltmesi yapmak
- Stoğa geri girişi kaydetmek
- Kargo ve komisyon iadelerini ayrı izlemek
İadeler işlenmezse hem ciro hem ödenecek KDV olduğundan yüksek görünür.
5. KDV yönetimi
- Ürün grubuna göre farklı oranlar uygulanabilir; ürün kartında oranın doğru tanımlı olması şart
- Kargo ve komisyon giderlerinin KDV'si indirilecek KDV'dir
- İndirilecek KDV, hesaplanandan fazlaysa: devreden KDV
- Yurt dışı satışlarda istisna uygulaması belgeye bağlıdır
Genel çerçeve: KDV beyannamesi nedir?
6. Stok ve maliyet
E-ticarette kârlılık, ürün bazında hesaplanmadığında yanıltıcıdır. Ürün başına gerçek maliyet:
Alış + kargo + paketleme + pazaryeri komisyonu + reklam payı + iade maliyeti
Bu hesabı yapmayan satıcılar, ciro büyürken kârın erimesini anlamlandıramaz. Sezon sonu stok sayımı da ihmal edilmemelidir.
7. Gider olarak yazılabilenler
- Pazaryeri komisyon ve reklam faturaları
- Kargo ve paketleme malzemesi
- Depo kirası, fulfillment hizmeti
- E-ticaret altyapı/yazılım abonelikleri
- Ürün fotoğrafçılığı, içerik üretimi
- Ödeme kuruluşu komisyonları
Belgesiz hiçbir gider yazılmaz: Hangi harcamalar gider yazılır?
Aylık kontrol listesi
- Pazaryeri raporu ↔ kesilen faturalar ↔ banka mutabık mı?
- İadeler belgelendirilip KDV düzeltmesi yapıldı mı?
- Komisyon ve kargo faturaları kayda alındı mı?
- Ürün KDV oranları doğru mu?
- Stok sayımı ve maliyet güncel mi?
- Yurt dışı satışlarda belge dosyası tam mı?
- Reklam harcamaları (yurt dışı platformlar dahil) doğru kaydedildi mi?
Özet
- Hakediş ciro değildir; satış, komisyon, kargo ve iade ayrı kaydedilir
- Nihai tüketiciye e-Arşiv, mükellefe e-Fatura
- İade süreci işletilmezse ciro ve KDV şişer
- Ürün bazlı gerçek maliyet hesaplanmadan kârlılık bilinemez
- Aylık üçlü mutabakat e-ticaret muhasebesinin belkemiğidir
Satış, gider ve nakit akışını tek panelde izlemek için Kolaysal'ı inceleyin.
Sık sorulan sorular
E-ticaret için şirket kurmak zorunda mıyım?+
Süreklilik arz eden ve kazanç elde etme amacı taşıyan satışlar ticari faaliyettir; mükellefiyet tesis ettirilmesi gerekir. Ayrıca pazaryerleri ve ödeme kuruluşları satıcıdan vergi mükellefiyeti belgesi ister. Ara sıra yapılan kişisel eşya satışı bundan farklıdır.
Pazaryerine mi yoksa müşteriye mi fatura keseceğim?+
Satış nihai tüketiciye yapıldığından fatura alıcıya (müşteriye) düzenlenir; genellikle e-Arşiv fatura olarak. Pazaryeri ise size komisyon, reklam ve hizmet faturası keser; bunlar sizin giderinizdir.
İade ve iptallerde ne yapmalıyım?+
İade edilen satış için iade faturası veya gider pusulası gibi uygun belgeyle kayıt düzeltilir ve ilgili dönemde KDV düzeltmesi yapılır. E-ticarette iade oranı yüksek olduğundan bu süreç düzenli işletilmezse ciro ve KDV olduğundan yüksek görünür.
Yurt dışına satış yapıyorum, KDV var mı?+
Mal ihracatı ve şartları sağlayan hizmet ihracatı KDV'den istisnadır; ancak istisna kendiliğinden uygulanmaz, belge ve beyan şartları vardır. Mikro ihracat (ETGB) süreçlerinde gümrük belgeleri esastır.
İlgili yazılar
Şirket Kuruluşu3 dk okuma
Şahıs Şirketi mi Limited Şirket mi? Karar Rehberi
Şahıs ve limited şirket arasındaki farklar: vergi yükü, sorumluluk, kuruluş ve muhasebe maliyeti, ortak alma. Hangi ciroda hangisi mantıklı? Karar tablosuyla anlatım.
Gider & Vergi Avantajı3 dk okuma
Şirket Üzerinden Hangi Harcamalar Gider Gösterilebilir?
Şirket üzerinden gider yazılabilecek harcamalar: kira, yakıt, yemek, telefon, eğitim, reklam ve daha fazlası. Gider yazmanın 3 şartı ve kabul edilmeyen giderler.