Limited, Anonim ve Şahıs Şirketi Arasındaki Farklar Nelerdir?

Şirket türü seçimi, işletmenizin vergi yükünü, risk profilini ve büyüme kabiliyetini aynı anda belirleyen tek karardır. Bu yazıda üç ana türü aynı ölçütlerle yan yana koyuyoruz.

Karşılaştırma tablosu

Kriter	Şahıs Şirketi	Limited Şirket	Anonim Şirket
Tüzel kişilik	Yok	Var	Var
Sorumluluk	Sınırsız (tüm mal varlığı)	Sermaye ile sınırlı	Sermaye ile sınırlı
Asgari sermaye	Yok	Var	Daha yüksek
Vergilendirme	Gelir vergisi (artan oranlı)	Kurumlar vergisi	Kurumlar vergisi
Kâr dağıtımı	Yok (kazanç doğrudan sahibin)	Stopaj var	Stopaj var
Ortak sayısı	Tek kişi	1-50	1-sınırsız
Pay devri	Yok	Noter + tescil	Pay senediyle kolay
Yönetim	Sahibi	Müdür(ler)	Yönetim kurulu
Muhasebe	İşletme/serbest meslek defteri	Bilanço esası	Bilanço esası
Kuruluş maliyeti	Düşük	Orta	Yüksek
Aylık muhasebe ücreti	Düşük	Orta	Yüksek
Kapanış	Basit terk	Tasfiye	Tasfiye
Halka açılma	Hayır	Hayır	Evet

1. Vergilendirme farkı

Şahıs şirketi: Kazanç, artan oranlı gelir vergisine tabidir. Kâr küçükken düşük dilimlerde kalırsınız; büyüdükçe oran yükselir.

Limited ve anonim şirket: Kazanç kurumlar vergisine tabidir (sabit oran). Ancak kârı şahsınıza aktardığınızda kâr dağıtımı stopajı eklenir.

Doğru karşılaştırma şudur:

Şahıs şirketindeki gelir vergisi ≟ Kurumlar vergisi + kâr dağıtımı stopajı

Parayı şirkette bırakıp yatırıma yönlendiriyorsanız sermaye şirketi öne geçer; her kuruşu şahsınıza çekiyorsanız avantaj azalır. Detaylı karar çerçevesi: Şahıs şirketi mi limited şirket mi?

2. Sorumluluk farkı

• Şahıs şirketi: İşletme borcu = şahsi borç. Alacaklı kişisel mal varlığınıza yönelebilir.
• Limited/Anonim: Ortağın sorumluluğu kural olarak sermaye ile sınırlıdır.

Önemli istisna: kamu alacaklarında (vergi, SGK) limited şirket ortakları pay oranında, anonim şirkette ise yönetim kurulu üyeleri sorumlu tutulabilir. Yani sermaye şirketi sizi ticari risklerin bir kısmından korur; vergi/SGK borcundan tamamen korumaz.

3. Ortaklık ve yatırım

• Şahıs: Ortaklık taşımaz. Ortak alacaksanız tür değiştirmelisiniz.
• Limited: Ortak alınabilir; ancak pay devri noter + genel kurul + tescil gerektirir.
• Anonim: Pay senedi düzenlenmişse devir hızlı ve düşük formalitelidir. Yatırımcılar bu nedenle A.Ş. yapısını tercih eder.

4. Muhasebe ve idari yük

Şahıs şirketinde defter düzeni ve beyan yükü en hafiftir. Sermaye şirketlerinde bilanço esası, genel kurul, karar defteri gibi formaliteler eklenir; anonim şirkette ayrıca yönetim kurulu ve olası bağımsız denetim/avukat yükümlülüğü vardır.

Bu fark, aylık muhasebe ücretine ve yönetim zamanınıza doğrudan yansır.

5. Kapanış kolaylığı

Şahıs şirketi terk bildirimiyle kapanır — pratikte birkaç işlem. Sermaye şirketlerinde ise tasfiye süreci işler: tasfiye memuru atanır, alacaklılara çağrı yapılır, süreç aylar sürebilir.

Deneysel bir iş kuruyorsanız (kapanma ihtimali yüksekse) bu fark önemlidir.

Hangisini seçmelisiniz?

Şahıs şirketi: Yeni başlıyorsanız, tek kişiyseniz, kâr henüz üst dilimlerde değilse ve risk düşükse.

Limited şirket: Kâr büyüdüyse, ortak varsa, sorumluluk sınırı istiyorsanız ve kurumsal müşterilerle çalışıyorsanız.

Anonim şirket: Yatırım alacaksanız, ortak sayısı artacaksa, çalışan hisse programı veya halka açılma gündeminizdeyse.

Karar verirken sorulacak 5 soru

1. Bu yıl net kârım ne olacak?
2. Kârı şirkette mi bırakacağım, şahsıma mı çekeceğim?
3. 12-24 ay içinde ortak/yatırımcı ihtimali var mı?
4. İşimin riski şahsi mal varlığımı tehdit eder mi?
5. Ek idari yükü (genel kurul, bilanço, denetim) taşıyabilir miyim?

Bu soruların cevabı zamanla değişir. Doğru yaklaşım: bugünkü rakamlarla başlamak, yılda bir kez kararı yeniden hesaplatmak.